MẠT PHÁP

MẠT PHÁP

Mạt pháp, nghĩa là kinh tạng sẽ bị lãng quên, giáo pháp không được người ta tầm cầu nghiên cứu học hiểu và hành trì.

Chỉ cần gõ mấy chữ "lễ Phật Đản 2022" trên Facebook thì sẽ thấy đó đây hình ảnh tưng bừng lễ Phật Đản. Rất nhiều hình ảnh cho tôi cái cảm giác đang có một thứ đạo nào đó thật quái dị mà người ta tưởng là đạo Phật.

Ngài -- Đức Phật -- khi còn là thái tử đã lặng lẽ bỏ cung vàng điện ngọc ra đi trong đêm, 6 năm khổ hạnh rừng sâu. Giờ đây người ta rước ngài lên xe hoa rực rỡ chở về nơi rực rỡ hơn cung vàng điện ngọc. Rồi người ta làm sân khấu sặc sỡ lòe loẹt, treo đèn kết hoa và tổ chức văn nghệ múa may quay cuồng nơi đó.

Bốn mươi năm độ sinh, Ngài một bát 3 y, chân đất đi khất thực. Giờ lũ chúng sinh nhân danh con Ngài ăn mặc vàng đỏ như... tề thiên, múa lân, diễu hành trên phố.

Trong đời của mỗi vị Phật có tối thiểu một lần họp mặt đại chúng tỳ kheo vào Rằm tháng Giêng, tất cả đều tập họp lại đó để nghe Đức Phật thuyết cương lĩnh giáo pháp:

Không làm các điều ác,
thực hiện các hạnh lành,
giữ gìn tâm trong sạch,
sa môn thường kham nhẫn
không hãm hại một ai,
sống thu thúc lục căn,
uống ăn thường tiết độ,
sống nhàn tịnh độc cư
tỉnh thức không mê ngủ.

Cương lĩnh giáo pháp của Ngài: thu thúc lục căn, sống tri túc, nhàn tịnh, độc cư, tỉnh thức... đó mới là tỳ kheo. Còn nay thì sao? Hình như những người chúng ta gặp và vẫn tưởng, dường như không phải....

Lời trăn trối của Ngài trong kinh Đại Bát Niết Bàn còn đó, mà chẳng ai nghe:
- Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo không ưa thích làm thế sự, không hoan hỷ làm thế sự, không đam mê làm thế sự, thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh, không bị suy giảm.
-Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo không ưa thích quần tụ, không hoan hỷ quần tụ, không đam mê quần tụ, thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh, không bị suy giảm.

Một số bạn tôi nhìn thấy những thước phim, ảnh này mà bày tỏ sự ngạc nhiên cùng bất mãn. Không có gì lạ đâu, Ngài cũng có nói giáo pháp của Ngài vẫn còn đó nhưng sẽ có ngày không còn ai biết đến, và người ta sẽ biết theo dạng "hàng nhái". Hình tướng người tu sĩ Phật Giáo cũng sẽ dần khác xưa.

Này các bạn tôi, nếu trong lòng các bạn cảm thấy có gì bất mãn, chướng ngại với hình thái đạo Phật và người đại diện cho tăng đoàn hôm nay, hãy nhớ rằng, chúng ta chỉ có một Bậc Đạo Sư duy nhất, và đạo Phật là những lời dạy của Ngài. Hãy ghi nhớ câu cuối cùng của Ngài,-- “vayadhammā saṅkhārā, appamādena sampādetha.”-- các pháp là vô thường, hãy tinh tấn, chớ có dể duôi. (Nghĩa là mọi thứ trên đời này đều không bền vững, sẽ biến hoại, sẽ không thường còn; hãy nỗ lực tu tập, hãy thận trọng, không sống dễ dãi, không sống tùy tiện, không sống khinh suất hay sống bất chấp...)
Vesak 2022

Nhị Tường 

(Bà già khó chịu)

VỤN VẶT THÁNG NĂM

 

Tháng năm không phải là tháng năm mà là tháng Năm. ^^

Tháng Năm có ngày lễ Mẹ. Tháng Năm có… sinh nhật tôi, cũng là cái ngày tháng để nhớ đến khổ nạn của người mẹ.

Trong một cuộc ‘trà dư tửu hậu’  với mấy người bạn gái, tôi hay nói đùa với mấy đứa bạn sanh toàn vịt giời, mấy bà ở ác mới đẻ con trai. Bạn đẻ con trai tức tối, sao lại nói vậy. Ừ, người ta hay nói “con trai nhờ đức mẹ, con gái nhờ đức cha.” Hãy khéo ăn ở để con trai nhờ phước của mẹ.

Trong một bài giảng nào đó, sư GN phủ nhận câu nói trên. Nghiệp của mỗi người do tự thân tạo tác chớ ai mà gánh nghiệp hay trả nợ cho ai. Không sai. Nhưng vì ngài chưa từng có vợ, cũng như chưa có gia đình, nên không hiểu được tường tận sâu sắc câu nói con gái nhờ đức cha, con trai nhờ đức mẹ.

Nếu bạn là người cha người mẹ -- cha mẹ một cách đúng nghĩa -- thì sẽ thấy làm cha làm mẹ không có gì khó bằng thân giáo. Buổi sáng ngày lễ như hôm nay chẳng hạn, ai cũng muốn nằm chảy thây cầm cái phone bấm xem facebook. Nhưng người mẹ phải ngồi dậy, phải xếp giường chiếu phẳng phiu, phải rửa dọn thau chén nếu đêm qua chưa kịp rửa, phải chuẩn bị đồ ăn sáng cho cả nhà. Người cha cũng thức sớm chăm chút đôn đốc đứa con ham học bớt chơi.

Lời ăn tiếng nói của người mẹ người cha phải nhẹ nhàng, giận mấy cũng không văng tục chửi thề. Để chi? Để đứa trẻ lớn lên trong một nền tảng gia phong vững vàng, nó sẽ có một đời sống ngay ngắn và nền nếp, nó sẽ có một ký ức tuổi thơ êm đềm, nó cảm thấy hạnh phúc. Cái ký ức hạnh phúc sẽ đi theo nó suốt cuộc đời. Hạnh phúc -- hay là phước -- là ở đó chớ đâu. Cái nếp nhà chính là phước của đứa con. Đừng cho rằng ta đã qua cái tuổi tìm đôi tìm lứa, không cần phải giữ thói nhu mì, thích sống sao thì sống, thích phá ai thì phá. Con cái chúng ta đang ngó chúng ta từng giờ, chúng ta là cái gương sống gần gũi nhất của chúng. Nếu ai sống cùng cha mẹ một thời gian dài, sẽ thấy có những xốc nổi trong đời lẽ ra sẽ gây lớn chuyện, đã nhờ ba mẹ mà hóa giải mọi bề.

Cứ mỗi lần gặp khó khăn trong đời, là tôi lại cứ nhớ về ba má. Cố nhớ ba má đã từng sống như thế nào với những biến cố, từng xử trí những vấn đề khó khăn như thế nào trong cuộc sống mà bắt chước xử lý. Khi đó, tôi biết con tôi mai kia cũng sẽ nhớ bố mẹ đã sống như thế nào, đã tháo gỡ những khó khăn trong đời sống như thế nào. Để phước cho con là như vậy, tuyệt đối đừng coi thường thân giáo – mà thể hiện rõ ràng nhất là qua thân ngữ ý.

Cha mẹ luôn mong chúng ta sống đàng hoàng và hạnh phúc, cũng như chúng ta luôn mong mỏi con mình sẽ có đời sống đàng hoàng và hạnh phúc. Nếu chúng ta không sống đàng hoàng và hạnh phúc, chính là chúng ta đã bất hiếu; nếu chúng ta không coi trọng chuyện thân giáo, thì cũng đừng mong mỏi sẽ giáo dục được con cái, và cũng khó mà chắc chắn con mình sẽ hạnh phúc trong hiện tại, nói chi là mai sau.  

Không tin, hãy nhìn lại đời sống của mình hôm nay, rồi sẽ thấy biết ơn cha mẹ nhiều hơn.

Tháng 5/2022

30 tháng 4, tôi lại lẩm cẩm nhớ.

-Nhớ căn nhà sau hai ngày chạy giặc quay về thấy bị dọn trống trơn, chỉ còn thấy một đống sách vở và những bản danh dự bị cháy dang dở. Những bản danh dự được nhận hàng tháng trước lớp, từ tay thầy Giùm - thầy hiệu trưởng.

- Nhớ má dắt lên xe "đa xu" đi ra Lam Sơn thăm ba ở tù.

- Nhớ ba ra tù bị xe bộ đội tung sưng bầm tím đen nửa khuôn mặt. Nhớ cái thuở cầm đũa chưa chắc đã cầm chiếc banh rửa từng vết thương mủ xanh trên lưng của ba.

- Nhớ phòng khách căn nhà 14 Quốc Lộ 1 có bộ salon, một chiếc paravant chắn sau cửa sắt kéo lúc nào cũng để mở, và chiếc divan để khách mệt nghỉ tạm. Sau này đồ đạc bị dọn sạch qua lối cửa sau nên còn chiếc divan do to quá tháo đi không được.
Nhớ má qua hàng xóm thấy bộ bàn ăn gỗ Cẩm Lai và 6 chiếc ghế của nhà mình, má đòi về, đặt ở phòng khách thế vào chỗ của bộ salon trước đây. Cũng kể từ ngày đó phải ăn cơm dưới đất, mỗi người ngồi trên một chiếc đòn ngồi bằng gỗ, chính giữa là cái mâm nhôm. Những cái chén kiểu chất đầy trong tủ cùng những con búp bê Nhật cũng không còn, cả nhà ăn cơm bằng chén đất của nhà hàng xóm khác thương tình cho. Phía sau cái tủ chén to ấy là căn phòng dành cho bà Ba, người giúp việc, sau này đổi vài người giúp việc và cả khi không còn người giúp việc nữa nơi đó vẫn gọi là "buồng bà Ba")
Má đi xuống chợ Đầm mua đồ lặt vặt về bày lên chiếc divan đó bán kiếm sống qua ngày. Trong những món đồ má bán có những viên kẹo xổ lãi màu hồng hình dáng giống viên phấn nụ. Một bữa thèm kẹo lấy ăn một viên, kết quả là có mấy con lãi đũa to như chiếc đũa chui ra ngứa ơi là ngứa. Lấy tay nắm kéo con lãi ra mà nó cứ trơn tuột chạy ngược vào. Má dùng miếng giấy báo kẹp lại kéo ra. Từ đó chừa không dám ăn vụng kẹo xổ lãi.

-Nhớ căn phòng thuốc của ba với tủ kính chất đầy những cuốn Agenda ba từng ngày viết, có lẽ ba viết từ lúc di cư năm 1954, đã bị đốt hết chỉ còn sót lại cuốn năm 1960. Nhớ cái giường khám bệnh cho khách nệm dày và êm mà không đứa nào dám nằm. Nhớ những chai thuốc thật to với viên màu hồng Chloroquin và màu trắng Fansidar, những bệnh nhân của ba sau ngày ấy sao toàn da xám môi thâm run rẩy vì sốt rét. Nhớ cái điện thoại màu đen đặt trên bàn kính chữ U. Lần duy nhất được cầm lên khi nó đổ chuông là khi ba má vắng nhà, nghe giọng Huế của ông quận trưởng Hồ Trang.

-Nhớ hết phòng khách phòng ăn đến nhớ phòng ngủ. Nhớ cái bàn trang điểm của má có 3 tấm gương gấp, bên cạnh tủ áo gỗ hương thật to. Đứng trước bàn có thể soi được cả sau lưng. Bàn trang điểm đầy những lọ sơn móng tay đủ màu, những chai nước hoa, và những hộp kem dưỡng da hiệu Esoterica. Chưa từng xài loại kem này nhưng vẫn không quên mùi hương của nó trên khuôn mặt của má. Mỗi lần ba đi Sài Gòn về là mua cho má một xấp áo dài. Áo dài của má ngập tủ cũng mất trong lần chạy giặc đó. Kể từ ngày đó má mặc toàn áo bà ba và quần vải ú tám. Một lần năm chín mấy, tôi đi An Giang mua về cho má chiếc quần đen vải “mỹ a sa tanh” gì đó mà má cũng không dám may mặc, sợ bị dòm ngó....

Kể mãi chắc mòn... bàn phím.
Đã 47 năm kể từ ngày đó mà tôi vẫn nhớ như in. Tôi đã sống qua nhiều căn nhà trong cuộc đời mình, nhưng cứ mỗi lần trong mơ, lại thấy đang sống trong căn nhà số 14 ấy. Có lẽ bởi đó là chấn động đầu đời của một đứa trẻ thơ, có lẽ đó là sự ám ảnh không nguôi của một đứa trẻ bị cướp đi con búp bê duy nhất của mình. Cũng từ ngày đó, tôi không còn con búp bê nào cả. Cho đến khi đi làm, tôi dành tháng lương đầu tiên để mua một con búp bê Liên xô mắt nhắm mắt mở.

Hôm qua, con gái gọi điện thoại: Mẹ, phường kêu nhà mình treo cờ. Tôi lặng lẽ lấy lá cờ ra và hai chiếc kẹp giấy ra kẹp ngoài ban công. Nhóc tì 5 tuổi chạy theo sau lưng. Cái gì đẹp vậy bà? Con thấy đẹp hả. Nó gật đầu. Vừa kẹp xong trời mưa. Nó nói, bà ơi, đem nó vô, ướt hết rồi kìa. Không sao, nó ướt rồi nó lại khô thôi. Nó hư sao bà. Các pháp hữu vi đều vô thường! Tôi nói với nó cũng nói cho chính mình.

(Hình: cuốn Agenda và mấy tấm danh thiếp của ba may mắn còn sót lại)
30/4/2022 

Đức Phật thời @ 4.0

Bài viết Đức Phật thời @ 4.0 bị nhiều người phản đối nhỉ. Họ cho rằng không nên hư cấu, rằng đây là lý do làm cho kinh bị mất gốc, bị xuyên tạc, bị biến chất, gây nguy hiểm v.v... . Xin thưa với những ai có những tư tưởng như vậy rằng họ đã học kinh không kỹ.

Tùy theo từng vị Phật mà tình tiết trong tạng Kinh không phải tuyệt đối giống nhau, tình tiết sẽ có-thể-thay-đổi, nhưng giáo lý cốt tủy của đạo Phật (Bốn Đế, Tam Tướng, Bát Chánh Đạo) không thay đổi.

Vì sao tôi nói tạng Kinh là có thể thay đổi? Bởi Đức Phật của mỗi thời đại sẽ khác nhau, ngay cả cây Bồ Đề cũng không nhất thiết phải là cái cây có lá hình tam giác và cái đuôi nhọn chẳng hạn.

Mỗi buổi sáng Đức Phật quán chiếu xem hôm nay mình sẽ độ ai, và Ngài quyết định gặp họ như thế nào, tùy môi trường sống và căn cơ của họ mà Ngài nói cho họ điều gì. Không phải Đức Phật thời đại nào cũng phải gặp đúng cái con người như vậy như vậy y như trong kinh của ba ngàn năm trước.

Chỉ có tạng Vi Diệu Pháp không thay đổi vì vị Phật nào cũng lên cung trời thuyết để trả ơn cho người mẹ sanh ra mình.

Nếu trong thời đại internet 4.0 này mà có một Đức Phật, tùy căn cơ của chúng sinh trong thời điểm đó, tùy môi trường sống của họ mà Ngài thuyết, thì chuyện Ngài nói với thị giả Ānanda như vậy cũng là chuyện bình thường, là điều có thể xảy ra. Ở đây, trên tựa đề bài đã nói "Đức Phật thời 4.0" rồi, và cũng không hề nói là “kinh nói”, không hiểu sao mọi người không đọc cái tựa đề để rồi phán; trong khi đó, cái ‘cốt lõi’ của câu chuyện là dù trong bất cứ hoàn cảnh nào Ngài dạy cũng phải sống chánh niệm!

Trong bài Kinh Đại Bát Niết Bàn có đoạn:

“Rồi Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo:

-- Này các Tỷ-kheo, những vị A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác trong thời quá khứ, những bậc Thế Tôn này đều có những thị giả tối thắng như Ananda của Ta. Này Tỷ-kheo, những vị A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác thời vị lai, những bậc Thế Tôn này cũng sẽ có những vị thị giả tối thắng như Ananda của Ta vậy.” Nếu như trong thời khoa học kỹ thuật hiện đại như thế này, và trong mùa dịch Covid chẳng hạn, buộc phải cách ly, thì lấy đâu ra chuyện gặp gỡ trên đường đi mà bảo "đừng nhìn họ, đừng nói chuyện với họ vv"?

Và Ngài dạy “Này các Tỷ-kheo, ở đây Tỷ Kheo tỉnh giác khi đi tới, đi lui, tỉnh giác khi ngó tới, ngó lui; tỉnh giác khi co tay, duỗi tay, tỉnh giác khi mang áo sanghati (tăng-già-lê) mang bát, mang y, tỉnh giác khi ăn, khi uống, khi nhai, khi nếm, tỉnh giác khi đại tiện, tiểu tiện; tỉnh giác khi đi; khi đứng, khi ngồi, khi nằm, khi thức, khi nói, khi im lặng….” không lẽ nào khi gọi videocall không chánh niệm?

Pháp Phật là 'Ehipassiko' thách thức mọi thử nghiệm, Akaliko vượt ngoài khái niệm thời gian; thời đại này đã có thể học giáo pháp qua Zoom, qua Livestream rồi mà lẽ nào cứ bắt người ta phải chui vô rừng trở về thuở hồng hoang mà thực hành?

ĐỨC PHẬT THỜI 4.0

--

Bạch Thế Tôn, chúng con phải cư xử với phái nữ như thế nào?

-- Này Ananda, chớ có add nick họ.

-- Bạch Thế Tôn, nếu phải add nick, thời phải như thế nào?

-- Này Ananda, chớ có voice chat với họ.

-- Bạch Thế Tôn, nếu phải voice chat, thời phải như thế nào?

-- Này Ananda, chớ có video call với họ.

-- Bạch Thế Tôn, nếu phải video call với họ, thời phải như thế nào?

-- Này Ananda, phải an trú chánh niệm.

NGOẠI

Ngày nó đi bà ngoại là người buồn nhất. Dù gì bà cũng là người chăm sóc ẵm bồng từ lúc nó mới sinh ra cho tới lúc nó rời nhà đi du học. Bà cứ phàn nàn, cho nó học ở VN thì đã sao, cứ gì phải đi tuốt tới Mỹ mới học được, còn nhỏ xíu mà cho đi rồi tới ở xứ lạ quê người không người thân thích, lỡ se da ấm mình thì ai lo cho. Thế là từ lúc nó đi, mỗi lần ai hỏi tới là bà lại khóc, lại cảm thấy ấm ức. Đối với những người già, thời gian không tính bằng năm tháng nữa mà tính từng ngày. Trong lòng bà cứ canh cánh một điều là sợ sức khỏe yếu kém không gặp được nó. Thế là bà cố gắng ăn uống và đi bộ thể dục mỗi ngày để chờ nó. Bà thích nhất công việc xé lịch, mỗi ngày từng tờ lịch rơi đi là bà đếm lùi từng ngày nó trở về. Sáng bà thức dậy thật sớm để xé lịch. Có bữa nhớ nó quá bà xé lịch từ buổi tối hôm trước. Mỗi lần skype với nó, lãng tai chẳng nghe được gì, bà cứ nhìn da diết cái màn hình laptop và miệng cười móm mém lẩm bẩm: “Cha mày ra, hôm nay lớn quá”. Mỗi ngày xem ti vi, bà xem kỹ những diễn biến ở Mỹ hơn ở VN. Nghe cô y tá gốc Việt nhiễm Ebola ở cùng bang nó ở bà hoảng hốt. Nghe có xả súng, khủng bố đâu đó bà lại lo lắng và phàn nàn. Lâu lâu bà lại hỏi, lỡ có chuyện gì không biết có biết ngõ về không. Có đưa tiền sẵn cho nó mua vé máy bay bay về không. Bà dặn nó, đi học là về nhà ngay không được “tùng tam tụ ngũ” nghen con, bà nghĩ nó vẫn cứ như mấy đứa nhỏ đi học ở trường cấp 2 sau nhà..

Hôm qua mẹ in tờ vé máy bay của nó cho bà xem. Mẹ nói, nó chỉ cần cầm tờ giấy này ra sân bay là về được VN nè má. Bà nhìn tờ giấy mà không sao nghĩ ra được là với cái tờ giấy chữ nhàn nhạt này nó có thể bay được từ Mỹ về VN. Mẹ lấy bút ra ghi chú tiếng Việt chi tiết trên từng cuộc hành trình, những chặng bay, giờ giấc, quy đổi ra giờ VN, nơi quá cảnh, cho bà đọc. Mẹ đi ra phố uống cà phê về thấy bà vẫn còn ngồi đeo kính và cầm kính lúp soi trên tờ giấy, sau đó gấp cẩn thận bỏ vào cái túi thường đi bộ hằng ngày như thể nếu làm mất tờ giấy đó nó không thể bay về. Bà nói, trông nó về để hung cái tay hung cái chưng hun cái đít nó cho đã. Một năm đăng đẳng giờ chỉ còn chờ đợi hơn 50 ngày nữa thôi.

(Hình chụp lúc nó chia tay bà ngoại)

Viết ngày 16-4-2015

---------

Ngoại đã dự cảm đúng. Ngày Ngoại mất Oct-5, 2020 nó không thể về được vì dịch Covid bùng. Thương Ngoại và thương nó 

(Post lại 16-4-2022)

Ngày đó chúng mình

 Ngày đó, con gái lớn của tôi về nói với mẹ, mẹ đi họp phụ huynh cho con. Lý do là học sút, điểm kém. Tôi đến chỗ họp, thấy có bạn tôi, cũng đi họp cho con trai, cũng với lý do ấy. Bạn tôi vốn là học sinh lớp chuyên, nên tôi tin rằng con trai bạn ấy chẳng thể nào là đứa học tồi. Chúng tôi nhìn nhau, cười đồng cảm. Bọn chúng ham chơi và...xui xẻo thôi, nhưng ảnh hưởng thi đua của cả lớp.

Con gái tôi đi học ở trường suốt cả ngày, học buổi sáng, học buổi chiều, và học thêm buổi tối. Không học thêm ư? Liệu có an yên được với các cô giáo của chúng nó không. Hồi đó chúng tôi gọi là 'cáo dô' chớ không gọi là cô giáo. Đi học thêm, thường được mớm đề trước, chỉ cần đi học thêm là biết làm bài. Không đi học thêm, thì không biết làm bài đâu, vì cái phần giải bài tập đó cô mang về lớp học thêm mới hướng dẫn, còn ở lớp thì chỉ qua loa mà thôi.

Một buổi chiều đó, cô giáo chủ nhiệm gọi điện thoại về nhà tôi, than phiền về sự học của con tôi. Cô giáo muốn tôi phải làm con tôi một trận ra trò. Tôi nói:

- Cô biết đó, cháu nó học cả ngày ở trường, buổi tối học thêm ở nhà cô, khuya về chưa bao giờ nó đi ngủ trước 2 giờ sáng, 6 giờ lại phải lo đến trường. Việc nó không làm bài được hay không làm bài là nhà trường chịu trách nhiệm phần lớn, vì tôi gặp con tôi mỗi ngày chỉ có vài tiếng lúc nó ăn uống, đủ để canh chừng nó không ngủ gục và đánh thức nó để không đi học trễ. Tôi đã làm hết sức bổn phận của phụ huynh rồi, cô gọi cho tôi cũng vậy thôi. Tôi không thể trừng phạt con tôi gì được đâu.

Thế là từ đó cô giáo chủ nhiệm không bao giờ gọi cho tôi nữa.

Rồi tới đứa con gái sau, tôi đã nghỉ việc nhưng một ngày tôi mặc đồ để chạy ngoài đường suốt từ sáng đến tối. Con tôi không có thời gian để tự chạy xe dù nó có chiếc xe đạp điện. Sáng tôi đưa con tới trường, trưa tôi đón về ăn cơm, đầu giờ chiều chở lên trường học tiếp. Khi thì môn kỹ thuật khi thì môn thể dục. Nếu buổi chiều nào không có những môn đó thì sẽ là học thêm môn Lý, môn Hóa, môn Anh Văn vv..

Buổi chiều vừa đón ra thì tôi chở con tấp vào quán phở gõ, làm vội tô phở với nước lèo hóa chất gì đó, rồi tới học thêm Toán. Đó là xuất 5-7 giờ. Ra khỏi lớp học thêm đó, tôi chở con tôi tới lớp học thêm Văn, làm thêm một xuất 7-9 giờ. Tối về nhà ăn hoặc uống sữa hay cái gì đó rồi è cổ ra làm bài tập và học các môn học gạo bài, sử địa, chính trị.... Những ngày tháng đó, đêm nào tôi cũng thức khuya để canh chừng con khỏi ngủ gục, và sáng nào cũng dậy sớm để canh chừng con thức học bài tiếp. Mỗi đêm ngủ 3 tiếng của hai mẹ con là chuyện bình thường.

Những khi con tôi không thuộc bài, mà sáng hôm đó e rằng có kiểm tra miệng, tôi viết sẵn cho con tôi một giấy nghỉ ốm, mà con tôi ốm yếu thật, học như vậy không ốm mới lạ. Giấy nghỉ ốm ghi là đêm hôm qua con tôi lên cơn hen suyễn, hôm nay đi học nhưng vẫn còn mệt, nếu cháu có biểu hiện gì bất thường, xin thầy cô cho cháu lên phòng y tế nằm nghỉ. Tờ giấy khống ấy, là tập sự gian dối đầu đời của con tôi, nhưng là kỷ niệm hạnh phúc của hai mẹ con tôi, để chống lại cái sự chạy thành tích nọ kia.

Tôi nhớ đọc đâu đó, ngày xưa đàn ông để tóc dài, cột đuôi tóc trên trính nhà, lỡ học bài ngủ gục thì đuôi tóc giựt ngược sẽ tỉnh lại học tiếp. Má tôi ngày đó sợ anh tôi đi lính, đêm nào cũng lấy nước lạnh ngâm chân cho anh tôi, và khăn ấm lau mặt, để anh tôi học thi tú tài. Kết quả là anh tôi đậu ưu. Rồi tôi nhớ cứ mỗi lần nhạc hiệu đài BBC nổi lên là má tôi đặt trên bàn tôi một ly cà phê đen cho tôi thức khuya để học. Mà tôi cứ thi rớt đại học. Má tôi chẳng hề la mắng gì. Con gái học bao nhiêu chả được. Hơn nữa tôi lại rớt vì lý lịch. Mãi sau này tôi cũng kiếm được cái bằng đại học, tuy nhiên chả xài vào việc gì, chỉ để khoe má. Chuyện học hành lại phải cần sự đam mê, cho đến bây giờ tôi vẫn còn học, học cái gì mình thích. Nghĩ đến chuyện học hành, cứ nhớ kỷ niệm thân thương với cha với mẹ. Con gái tôi sau một thời gian quá sợ học hành, bây giờ lại tự mình tự nguyện ghi danh lớp học online ba tiếng đồng hồ buổi tối. Cháu gái tôi ngày đó học hành ạch đụi nặng nhọc, cũng bị cô giáo khủng bố bảo phải chuyển lớp khác, sợ ảnh hưởng thi đua của lớp, giờ lại sắp có bằng đại học thứ hai. Học hành chẳng bao giờ là quá muộn!

Ngày đó, khi con gái lớn của tôi gặp vấn đề với nhà trường. Về thở dài, than vắn với em nó. Hai chị em tâm sự với nhau. Em nó bày, hãy thú tội với mẹ đi để mẹ cứu cho. Và tất nhiên, tôi phải cứu. Con học giỏi thì cha mẹ nào lại không muốn, không hãnh diện, nhưng học giỏi không phải là tất cả mọi thứ của cuộc đời này. Phải làm sao cho con mình được sống cho ra sống mới là ý nghĩa cao nhất của đời sống.

Thời đó, ở Nha Trang có một cô giáo Thuận dạy Anh văn rất là tốt. Hầu như ai cũng muốn con mình học ở đó. Tuy dạy thêm nhưng cô giáo kiểm tra miệng và sách vở rất gắt gao. Em nào không thuộc bài thì chép phạt, không làm bài tập thì đuổi học, không chép phạt cũng đuổi học. Trời ạ, để cho con theo được cái lớp này, tôi phải... làm bài tập phụ con, và chép phạt luôn cho nó. Thời gian đi học không đủ lấy đâu thời gian chép phạt. Đó cũng là kỷ niệm ngọt ngào của hai mẹ con. Nhờ vậy, con tôi cũng bám trụ được cái lớp đó một thời gian dài, và cũng giật được cái giải tiếng Anh gì đó, để rồi nó vọt thẳng một lèo thoát khỏi cái nền giáo dục quái đản này.

Phải, đó là một nền giáo dục phải nói là quái đản. Ngày 20 tháng 11, tôi hỏi các con tôi có muốn đi thăm ai không. Tụi nó không nghĩ ra được một cái tên, ngoài một người thầy của nó đã đi về bên kia thế giới.

Với kiểu giáo dục hiện nay, cha mẹ không đứng về phía con, không chia sẻ đồng cam cộng khổ với con, cộng thêm sự khủng bố -- vâng, sự khủng bố -- của giáo viên, thì sẽ còn nhiều trẻ sẽ tự mình bay chuyến cuối cùng để giải thoát. Thời đó con gái tôi nói, cô GVCN con nói tụi con sẽ không bao giờ vô được đại học đâu. Vậy mà tụi nó đậu đại học cái vèo, còn cái em học sinh cá biệt con trai của bạn tôi đó nghe đâu bây giờ khá thành danh.

Vậy đó, không phải ai sinh ra cũng học giỏi, không phải ai học giỏi mới thành người. Làm cha mẹ đừng bao giờ quá ép uổng con cái, vì mỗi thời khắc của cuộc đời nó đều là cuộc sống nó đang sống. Hãy chỉ làm những kỷ niệm đẹp với con cái, dẹp chuyện thành tích của nhà trường qua một bên đi hỡi các bậc cha mẹ.

2/4/2022

Sinh Nhật Bống

 

Bạn nói zalo nó báo hôm nay là sinh nhật mình. Cười ha ha. Nghĩ bụng, cái thằng zalo thiệt lanh chanh. Ngày hôm nay là ngày tớ sinh chớ không phải là ngày sinh tớ.

Buổi sáng cả nhà xúm nhau chúc mừng sinh nhật nó. Nó cười hê hê. Bởi bên Mỹ giờ này vẫn còn là tháng Ba. Chắc là nó phải ngủ một đêm nữa rồi thức dậy mới cảm nhận được cái tuổi tròn hai con giáp.

Cách đây mấy hôm vừa mua cái ly năm sinh của nó, cũng chỉ vì nhớ nó, nhớ sắp tới sinh nhật nó. Giờ ngồi uống cà phê ngắm cái ly có cái hình ngộ nghĩnh mà thiệt nhớ nó. Không biết khi nào nó về để dúi cái ly này vào vali nó đây.

Chúc mừng sinh nhật nó. Như mọi lần, mẹ nguyện cầu cho con sống rất say mê. 

1/4/2022

Phật nói OK!

Trong một tháng giêng mà bao nhiêu chuyện xảy đến. 

Nhìn lên tượng Phật đặt trên bàn vi tính, chợt nhớ lời của bé Khải Như: 

- Bà ơi bà, Phật nói ok đó.

-Ok sao con

Nó đưa bàn tay bắt chước thủ ấn. À mà ok thiệt. Trẻ con nhìn vấn đề thật hồn nhiên. 

Ngài nói mọi chuyện sẽ ok thôi.   

Pháp lạc và Phây lạc

Đầu năm viết một cái tút Pháp Lạc và Phây Lạc làm mích lòng thiên hạ quá. Thôi lỡ rồi, hôm nay mồng 5, chọc thiên hạ rồi bị ném đá cứ đổ thừa mồng 5 xui xẻo đi.

Bậc thánh làm thiện như một phản xạ, gặp thiện thì làm và quên. Còn phàm phu thì làm thiện xong thấy… đã. Bởi thấy đã nên khoe rùm beng cho thiên hạ biết để… đã thêm. Đọc tới đây thì có người sẽ bĩu môi, phàm mà đi so với thánh. Hoặc như em Kim Chi nói, “dạ em đang ở cõi thấp mà” Người nào như vậy thì đi chỗ khác chơi nha. Bởi tớ đang nói về những người đang trên đường hướng tới quả vị thánh. Không so với thánh để phấn đấu thì một lũ phàm chúng ta chỉ tu (hú) với nhau thôi sao.

Một thiện pháp ta đã làm xong, ta post Phây. Vì sao, nói thẳng luôn vì ta muốn khoe. Ta post là để cho người khác nó thấy. Ta viết là để cho một đối tượng nào đó đọc. Đôi khi nó ngụy trang bằng kiểu mời người khác tùy hỷ, và chia phước. Nhưng bản chất con người vốn ghen tị và bỏn xẻn, ta phước quá, ta post lên, nó ghen tị, nó sân si, sao nó tùy hỷ nổi. (Giống như tui, biết người ta thèm là đăng lên cho nó ghen tị chơi:)))) )

“Tay trái làm không cho tay mặt biết”, đó là tinh thần nên có khi làm phước thiện.

Đôi khi, ta phải nghĩ ra những lời ái ngữ mỹ miều để đăng lên lời biết ơn ai đó. Nếu không đăng, nó nói mình không biết ơn. Lần sau nó không thèm giúp nữa sao. Phải để ý xem tâm mình khi đăng những cái này có phải giống mời mọc kiểu bán hàng đa cấp không nhen. Bởi thế gian này cũng có người ban ơn với lý do để thiên hạ biết ơn mình.

Có người làm thiện là để người ta biết mình làm thiện. Dễ nhận ra lắm, cứ góp tiền ấn tống sách đi, rồi khi sách ra cầm lên việc đầu tiên là lật ngay trang những người đóng tiền ấn tống coi có tên mình không. Động cơ bí hiểm nào khiến mình làm việc này vậy? Ủa, đóng tiền ấn tống thì xong rồi, in ra ai đọc được thì tốt rồi, sao còn đi tìm tên mình vậy ta. Mà lỡ như không có thì ngồi hít vào thở ra coi tâm mình đang ra sao, có giống sóng biển trào bờ hông nhen.

Đôi khi ta đăng lên, để khoe với người khác là phước của ta nó dày đặc vậy đó. Sướng mà phải có người khác biết mình sướng là mới sướng. Còn như mình sướng mà thiên hạ tưởng mình khổ thì mình không chịu được đâu. Đứa kia nó sướng, ai cũng biết nó sướng, mình sướng hơn nó, mà chẳng ai biết, cũng tức lắm chớ chẳng chơi.

Nhưng, cái điều cốt lõi quan trọng ở đây, chúng ta đang sướng vì cái gì vậy? Có một cái hạnh phúc mang tên gọi là “Đăng Phây cho người ta thấy” hay sao? Nếu chúng ta thấy sung sướng vì điều đó, thì hỏng. Và nghĩ rằng, đăng như vậy cho bạn mình sung sướng, (nếu không phải là khen đểu) thì cũng làm hỏng bạn mình nốt. Chúng ta đang nuôi dưỡng tâm tham của nhau, đang vuốt ve lòng tự tôn, đang trát vôi vữa dày thêm cho bản ngã của mình.

Tôi có một người bạn Phây. Cách đây mười năm hơn bạn ấy đăng đều đều những thiện pháp (khóa tu, hành hương, cúng dường trai tăng…). Tôi đến ngưỡng mộ ghê gớm, mà không hề biết mặt bạn ấy. Tuyệt không hề có hình bạn ấy trong những cuộc thiện pháp ấy. Thế rồi mấy năm nay không thấy đăng nữa. Tôi hỏi thăm, dạo này không làm gì nữa sao. Bạn ấy nói, dạ em vẫn nhưng không lưu hình nữa. Tôi cho rằng đây là một bước trưởng thành về mặt tâm linh. Ngày xưa lưu giữ hình ảnh vì thấy nó trọng đại thiêng liêng quá. Nhưng bây giờ thì thấy cả việc chụp hình những thiện pháp ấy cũng là điều vô bổ hoàn toàn. Thời gian chụp hình và thời gian xem hình đã lỡ mất những thời khắc quan trọng của tâm. Một trong những lý do chúng ta phải sống chánh niệm vì chúng ta không biết mình chứng đắc lúc nào. Giống một câu nói trong kinh thánh, hãy tỉnh thức đợi chờ, vì ngài sẽ đến lúc ta không ngờ. Không biết chứng đắc lúc nào nhưng chắc là không thể chứng đắc lúc ta ẹo để chụp hình và lúc coi hình lại. Trừ phi chúng ta có căn duyên nhiều đời nhiều kiếp nhìn thấy nụ cười nhe răng mà hình dung ra bộ xương sọ rồi chứng thánh luôn.

Tôi đã mất ngày cả hôm qua để xem lại những tấm hình cũ trong mấy mươi năm qua. Scan một vài tấm để chia sẻ cho bạn bè cũ. Dưới chân tôi hiện giờ còn hơn 20 cái albums chưa dọn dẹp. Thế là để truy tầm về quá khứ tôi sẽ mất ít nhất hai ngày trở lên, nếu tôi không bắt mình dừng lại.

Sống chánh niệm không cho phép ta truy tầm về quá khứ. Và tất nhiên cũng không nên vẽ ra một tương lai khi nó chưa hề đến. Cũng em Kim Chi nói, mai mốt ta nằm liệt giường thì nhìn hình ảnh cũ tâm hoan hỷ sanh lên v.v... Thiệt không. Lúc đó ai đổ bô dọn giường lau chiếu thay tã cho ta và ai cầm cái điện thoại, cái kính lúp, mở facebook, lật lại tìm cái trang nào đã đăng thiện pháp ấy cho ta hoan hỷ. Một ngày họ mở cho ta xem mấy lần, ta hoan hỷ được mấy giây hay cả ngày. Liệu lúc đó ta có còn trí nhớ để nhớ cái đứa trước kia mần chung một thiện pháp, sau khi đọc tút này nó hủy kết bạn mất tiêu?

Chúng ta sống như thế nào sẽ chết như thế ấy. Đừng để vui buồn của mình lệ thuộc vào thói quen, vào thế giới ảo, vào những điều ảo. Nói thật đó. Nếu cả đời chúng ta quẩn quanh trong nhà bán kính 100 mét, sống chánh niệm trong khi ăn khi uống, trước khi ngủ, sau khi thức dậy v.v... ta sẽ chết trong cái bán kính 100 mét đó với những gì thường nhật.

Tất nhiên là những gì đang làm ta vui, như chuyện đăng Phây cho người ta like, mắc mớ gì không làm. Đúng là trông nó vô hại, nhưng nó đã hại mình. Một khi có ai đó like là lòng mình như mở hội. Nghe người ta sadhu là phê lắm luôn. Từ đó nó kích thích mình sa vào những chuyện vô bổ. Mục đích thiện pháp của mình sẽ bị mờ đi, và lâu dần biến tướng ra mục đích ‘cúng phây’ hồi nào không hay. Nó là tấm màn vô minh che chắn không cho mình nhận diện rõ chính mình và nó lôi kéo mình vào một sự dễ duôi bất tận.

#kinhnghiệmtệquá

PS: Viết là viết cho mình và cho người, không có ý định cào xước mụt ghẻ của lòng ai hết nha.

Tiễn biệt Thầy Chơn Thành

 

Hôm nay là ngày tiễn đưa Thầy về cõi vô cùng. Sau HT Trừng San, Thầy là người gắn kết tôi với ngôi chùa Diên Thọ. Tuổi thơ tôi là những tháng này la lết bên hàng hiên chùa, là quán chè sau hông chùa. Khi tôi biết đọc sách, Thầy chia sẻ cho tôi những cuốn sách quý hiếm. Thầy chứng kiến hết cuộc lớn lên của tôi từ một đứa nhỏ thích đi chân đất cho đến khi trở thành bà già. Đi học xong tấp qua chùa. Rảnh là vô chùa chơi, hẹn hò cũng vô chùa. Tên những cây hoa mộc mạc như tầm xuân, tố tâm, hoàng điệp, ngọc nữ… là thầy chỉ cho tôi biết qua những loại hoa Thầy trồng. Đêm trước ngày cưới, tôi cũng ghé vô chùa bứt những nhánh lá trúc về cắm đệm cho mấy bình hoa. Thầy hỏi, hái chi giờ này. Dạ, ngày mai lấy chồng. Thầy nói, con nhỏ này biết đùa ghê.

Dọn nhà xuống Nha Trang, khoảng cách với chùa từ 1 cây số thành 10 cây số, mà mấy năm sau tôi mới trở về, cũng thưa thớt thảng hoặc. Một đôi lần chở được hai đứa con về chơi, thích thú xin miếng cơm cháy. Ước chi phải khoảng cách gần cho mấy đứa nhỏ được thường ngày ghé để có một tuổi thơ như mẹ. Ngày xưa toàn nói chuyện bông lông, giờ quay về biết đàm đạo. Thầy hỏi cuộc sống ra sao. Dạ bình thường, bình thường tâm thị đạo. Thầy nói, ơ con nhỏ này hay ghê, bỏ Chúa theo chùa thiệt rồi.

Chùa xây lại, không còn hình bóng ngôi chùa cổng cửa thênh thang của tuổi thơ. Thầy từ chú tiểu rồi cũng trở thành thượng tọa. Chùa lúc nào cũng đông người tôi không quen biết. Gặp Thầy khó khăn hơn vì Thầy trở thành người bận rộn. Rồi thế là bẵng một thời gian tôi không về nữa. Thầy nói với bạn tôi, DT nó còn để lại đây cuốn sách ‘Zarathustra đã nói như thế’ mà không thấy nó về lấy.

Hôm nay chị bạn láng giềng ngày xưa gởi cho xem video chuyến xe cuối cùng của Thầy. Trong video có hình ngôi nhà ngày xưa tôi đã sống cùng ba má 24 năm (ở phút 3:56). Bất chợt nhói lòng.  

Xin niệm một câu Kinh kính tiễn Thầy:

Thời gian luôn trôi qua,

Ngày đêm luôn di động,

Tuổi trẻ bỏ chúng ta,

Ta tiến dần sự chết!

Chúc nguyện Thầy về cõi an vui.